शट डाऊन अॅन्ड रिस्टार्ट

शट डाऊन अॅन्ड रिस्टार्ट

दुपारी ४.३० ची वेळ असेल, ढगाळलेला आसमंत, कुठल्याही क्षणी पाऊस सुरु होईल अस वातावरण ! चहा व त्यासोबत गरमागरम कांदा भजी असा बेत आणि गप्पांचा फड रंगला होता. "मनसोक्त खिदळणे" नावाचा एक ठेवणीतला दागिना आज प्रत्येकाने आपल्या तिजोरीतून जणू बाहेर काढला होता. मलाच काय जमलेल्या प्रत्येकाला एकमेकांना अस खिदळतांना पाहिल्यावर हा प्रश्न पडला असणार "खरच आपण इतक मनमोकळ, दिलखुलास व मनसोक्त हसू शकतो ?" आमच्या १५-२० जणांच्या ग्रुपमधे २-३ सबग्रुप होते. मित्र सगळेच असतात पण त्यांच्यातही मैत्री काही जणांबरोबर खास असते. अगदी न ठरवता सगळे तशा ग्रुपने एकत्र बसलो होतो.

सोशल मिडियाच्या माध्यमातून सदैव "कनेक्टेड" रहाण हे आजकाल काही विशेष नाही, आमचा शाळेतल्या मित्रांचा हा ग्रुप असाच हरदम कनेक्टेड. वाढदिवस, नविन फ्लॅट, कार खरेदी, मुलांच अगदी नातवंडांचही यशापयश, कौतुक व याबरोबरच कौटुंबिक समस्यांचाही उहापोह हा ग्रुपवर ठरलेला. प्रत्यक्ष भेटी मात्र क्वचितच ! पण आज जवळजवळ पाच वर्षांच्या गॅपनंतर आम्ही १५-२० जण प्रत्यक्ष भेटलो होतो. पुण्यापासून जवळ दीड तासाच्या अंतरावर एका रेस्ट हाऊसमधे ! वेलकम हाय-टी, जेवण, एक रात्रीचा मुक्काम सकाळी चहा ब्रेकफास्ट करुन निघायच असा कार्यक्रम !  भरपूर गप्पा, जुन्या आठवणी खुप काहीस शेयरिंग ... खुप एक्साइटेड होतो सगळेजण !

अजय म्हणजे अज्या, याच तोंड एकदा सुटल कि हा गडी नाॅनस्टाॅप असतो .... लाईक अ लाफ्टर मशिन. प्रदीप म्हणजे पद्या, त्याच्या तोडीस तोड ! फरक एवढाच कि पद्याने तोंड उघडले कि बरेच जण कानात बोट घालून मराठीतील त्याच्या उच्च रचना असलेले व शब्दकोशात समाविष्ट करण्याची पात्रता नसलेले दुर्मिळ शब्द ऐकण्याचे टाळत असत. हे कानात बोट घालणारे दोस्त जरा वेगळ्या कॅटेगरीतले, अगदी शाळेत असल्यापासून यांच्या तोंडातून आयला किंवा तत्सम शब्दांच क्वचित् उच्चारण असायच. चुकून असले शब्द बाहेर आलेच तर जीभेवरच्या सरस्वतीची माफी मागत दोन्ही गालांवर हात उलट सुलट ठेवत नमस्कार करणार.

सुनिल म्हणजे सुन्या, माझ्या जरा जास्त जवळचा. त्याची सद्यस्थिती गेली काही वर्ष  मी अगदी जवळून पहात होतो, कायम तणावाखाली, चिंताग्रस्त ! पण आज त्याच्या खिदळण्याकडे मी अविश्वासाने पहात होतो कारण गेल्या ४-५ वर्षात त्याला इतक मोकळ, तणावमुक्त कधीच पाहिल नाही. घरात अंथरुणाला खिळलेली आजारी आई व त्यासाठी सतत होणारा खर्च, मुलीच्या लग्नाच जमत नव्हते, मुलगा इंजिनियर झाला पण अजून नोकरीचा पत्ता नव्हता आणि ४ महिन्यांनी स्वतःची रिटायरमेंट होती. दैव परीक्षा घेत असते हे ऐकल, पाहिल आणि बऱ्याचदा अनुभवलही होते. पण परीक्षेतले सगळे पेपर अवघड असणे हे सुनीलच्याच नशीबात का ? या पार्श्वभूमिवर आज त्याच हास्य विनोदात हे अस दिलखुलास हसणे व मनापासून सहभागी होणे म्हणूनच मला कोड्यात टाकून गेल.

परवा काम्प्युटरवर बसलो असतांना अचानक मशिन रुसले, कोणतच बटण, माऊस आॅपरेट होत नव्हते. लेख चांगला जमून आला होता पण तो सेव्ह होईल की सगळ परत पहिल्यापासून करावे लागेल ? काम्प्युटरची अाख्खी हार्ड डिस्क क्रॅश तर नाही ना होणार.... ? मनापासून आवडणारी, जीवापाड जपलेली  एखादी कॅसेट टेपरेकाॅर्डरमधे अडकली तर ..... ? सगळी कॅसेट खराब होईल कि एखादी गाण ? असा विचार मनाला स्पर्श करुन जाताच मनात उलघाल सुरु होते. गेली काही वर्ष सुन्याच्या मनातली उलघाल या प्रकारची असेल का ? मुलीच लग्न कधी जमेल ? आईची सुटका कधी होईल ? मुलाला बरी का होईना एखादी नोकरी कधी लागेल ? या सगळ्या प्रेशरमुळे, मानसिक ताण असह्य होऊन सुन्या हार्ड डिस्क सारखा क्रॅश तर नाही ना होणार ? बापरे .... नको ते अन् नसते विचार डोक्यात गर्दी करत होते अन् तो मनसोक्त खिदळत होता.

कपाटाला कप्पे असतात तसे मनाला असले असते तर किती बर झाल असत नाही ! सगळ्या चिंता एकेका कप्प्यात बंद करुन ठेवायच्या व आयुष्यात समोर दिसणाऱ्या आनंदाला कवेत घेऊन कपाटातल्या कप्प्यात बंद केलेल्या दुःखाला वाकूल्या दाखवायच्या. असल एखाद असंख्य कप्पे असलेल कपाट सुन्याला गवसल तर नसेल ? आज हा इतका बिनधास्त आणि टेंशन फ्री खिदळतोय कसा ? आत्ताचा लिहितोय तो लेख गेला तरी चालेल, परत लिहू पण हार्ड डिस्कचा सगळा डेटा वाचावा अशी मनोमन देवाला प्रार्थना करत मी कंट्रोल आल्ट डिलिट ही तिन्ही बटण एकदम दाबली अन् काॅम्प्युटर रिस्टार्ट केला.

माझा पीसी पुनः सुरु झाला. लेख सेव्ह झाला होता. हुश्श करत त्यावर मी पुनः एकदा नजर टाकली आणि शेवट करतांना खूप चांगली ट्विस्ट सुचली. मनोमन खुष झालो होतो. आयुष्यात असंख्य प्राॅब्लेम्सला आपण तोंड देत असतो. हे प्राॅब्लेम्स मग एक दिवस आपल्याला घेरतात आणि विचारांची गती मंदावत जाऊन एका भल्या मोठ्या प्रश्नचिन्हात आपण अडकून बसतो ...... अगदी लेख लिहितांना पीसी हँग झाला तस ! कंट्रोल आल्ट डिलिट बटण दाबायच किंवा सरळ शट डाऊन करुन रिस्टार्ट करायच हाच एकमेव मार्ग !

त्याने प्राॅब्लेम संपतील अस नाही पण त्याला नव्याने सामोरे जाण्यासाठी एक वेगळी उमेद येते. थोडी गॅप घेऊन जेव्हा त्याच प्राॅब्लेमकडे पहातो तेव्हा सोल्यूशन सापडते. पीसी हँग झाल्यावर हतबल होऊन बसून राहिले तर मार्ग निघत नसतो. सुन्याच खिदळण पाहून मी ठरवल होत कि सुन्याला गाठायच आणि विचारायच ......
लेका, शट डाऊन रिस्टार्ट केलस कि कंट्रोल आल्ट डिलिट ? कि अनेक कप्प्यांच कपाट सापडलय ? तो काय सांगेल याची उत्सुकता आहेच पण हँग झालेला काँम्प्युटरही आयुष्यातील प्राॅब्लेमकडे बघायचा नवा दृष्टिकोण देतो हे मात्र नक्की !

सुन्याने मला गदगद हलवल अन मी भानावर आलो. "शेवटचा एक एक तुकडा आहे कांदाभजीचा, संपव " म्हणाला. मी हसत प्लेटमधला तुकडा उचलून तोंडात टाकला.

बिंदुमाधव भुरे, पुणे.

सोन्याचे अंडे देणाऱ्या कोंबडीची नवी गोष्ट

सोन्याचे अंडे देण्याऱ्या कोंबडीची नवी गोष्ट  

रोज एक सोन्याच अंडे देणाऱ्या कोंबडीची गोष्ट आपण सगळ्यांनी लहानपणी ऐकली आहे. सगळी सोन्याची अंडी एकदम मिळावी म्हणून एक दिवस मालक कोंबडीच्या पोटावरुन सुरी फिरवतो. कोंबडी मरते आणि एकदम खूप सोन्याची अंडी मिळणे सोडा, रोज एक मिळणारे अंडे मिळणे बंद होते.  

पण ही गोष्टी आता जुनी झाली. आता या नव्या गोष्टीतला मालक रोज कोंबड्यांच्या खुराड्यात यायचा, कोंबड्यांना खाऊ घालायचा. जातांना अंडी गोळा करुन निघून जायचा. ही अंडी विकून चार पैसे मिळवायचे असा गेल्या अनेक वर्षांपासून त्याचा हा जीवनक्रम सुरु होता. एकंदरित कुटूंबाचा उदरनिर्वाह व्यवस्थित चालु होता. कुक्कुटपालनाच्या या व्यवसायाचा पसारा खूप मोठा होता. भांडवल म्हणून अनेक नातेवाइक, मित्रमंडळींनी त्याच्या व्यवसायात पैसा गुंतविला होता कारण या गुंतवणुकीवर परतावा चांगला मिळत होता.  

वर्षांमागून वर्षे सरली, महागाइ वाढू लागली तसे व्यवसायातून मिळणारे उत्पन्न अपुरे पडू लागले. तज्ञांचा सल्ला घेतला - व्यवसाय वाढवणे, खर्च कमी करणे यासारखे पुस्तकी सल्ले मिळाले ! पण यासारख्या उपाययोजनांमुळे तात्पुरता दिलासा मिळत होता. खर्चात किती आणि कुठे कपात करायची ? किमान खर्च तर टाळू शकत नाही. मित्र, नातेवाईक यांना त्यांच्या गुंतवलेल्या पैशावर व्याज तर द्यायलाच पाहिजे. व्यवसायवाढीलाही तीव्र स्पर्धेमुळे मर्यादा होत्या.  

मग आमच्या मालकाने नामी शक्कल लढविली.   खर्चात कपात करायची म्हणून त्याने कोंबड्याच्या खाद्यात भेसळ करायला सुरुवात केली. १०% भेसळ केल्यानंतर असे लक्षात आले कि रोज मिळणाऱ्या अंड्यांच्या संख्येत फरक पडत नाही आहे. पण खाद्यावरील खर्चात झालेल्या कपातीमुळे उत्पन्नात मात्र वाढ होते आहे. यशाचा मार्ग सापडल्यामुळे मालक आनंदात होता.

पण काही ब्रँडेड व खाजगी व्यावसायिक यांच्यामुळे आता स्पर्धा दिवसेंदिवस जीवघेणी होऊ लागली होती. जो सशक्त,ताकदवान तोच या खेळात टिकणार बाकीच्यांनी गाशा गुंडाळायचा किंवा वेगळा व्यवसाय निवडायचा. आमच्या मालकानी व्यवसायात टिकून रहायचा दृढ़संकल्प केला होता, नव्हे करावाच लागला होता, नाहीतर असंख्य नातेवाइक मित्रमंडळींचे ठेव म्हणून स्वीकारलेले पैसे परत द्यावे लागले असते.  

खाद्यातील भेसळीचे प्रमाण वाढले कि उत्पन्न वाढते हे सूत्र डोक्यात बसले होते. स्पर्धेत टिकूनही रहायचे आणि नफाही कमवायचा त्यामुळे कोंबड्यांच्या खाद्यान्नातली भेसळ आता प्रमाणाबाहेर वाढली होती. नित्य नियमाने अंडी गोळा करतांना मालकाला आजकाल रोज एखादी कोंबडी मेलेली आढळून येऊ लागली होती. त्याच कारण कळत होते पण व्यवसाय आता अशा टोकाला येऊन पोहोचला होता कि प्राप्त परिस्थितीत सुधारणा करणे अवघड होऊन बसले होते.   

आर्थिक स्थिती चांगली असतांना नित्य नियमाने बाजूला काढून ठेवलेली पुंजी संपत आली होती, उधारीवर विक्री केलेल्यांकडून वसूली होत नव्हती, काहींनी तर दिवाळे काढल्यात जमा होते त्यामुळे ती उधारी बुडल्यात जमा होती. बुडित देणेकऱ्यांची संख्या वाढू लागल्याने धंदा करायचा कसा हा प्रश्न सतावत होताच शिवाय मित्र आणि नातेवाईकांनी गुंतवलेल्या भांडवलावर नियमित परतावा देण्याच दडपण होते ते वेगळच !  

मला आठवले १९७० च्या दशकातले बँकिंग. ठेवी असो वा कर्ज, व्याजदर ठरलेले असायचे. वर्षातून एखादा "बचत पंधरवडा" किंवा "डिपाॅझिट मोबिलायझेशन विक" साजरा करायचा. बँकेकडे चालून येणारी कर्ज प्रकरणे विचारात घ्यायची, कर्जावर दर तीन महिन्यांनी व्याजआकारणी करायची. वार्षिक हिशोब जुळणी झाली कि विषय संपला. सगळ्याच बँका नफ्यात असायच्या. रोजच्या रोज अंडी विकून कुटूंबाचा चरितार्थ चालवणाऱ्या मालकासारखे त्या काळात बँकाचे बरे चालले होते.  

१९९१ नंतर हळूहळू स्पर्धा वाढू लागली,स्पर्धेचे नविन नियम आले. कागदोपत्री नफा आता चालणार नव्हता. कर्जदाराचा हप्ता, व्याज याची परतफेड थकली तर तेवढ्या रकमेची तरतूद करण्याच्या नियमामुळे नफ्याचे प्रमाण घटू लागले. कर्जबुडवेगिरीचे वाढते प्रकार, वाढती कोर्ट प्रकरणे व निकालांना लागणारा विलंब यामुळे बँकिंग यंत्रणेवर नफा कमाविण्यासाठी ताण वाढू लागला होता.   

लेजर फोलियो चार्जेस, चेक रिटर्न चार्जेस,इन्स्पेक्षन चार्जेस, रिव्ह्यू चार्जेस, हँडलिंग चार्जेस यासारख्या मार्गे मग उत्पन्न वाढवायचा प्रयत्न सुरु झाला. हे अतिरिक्त उत्पन्न म्हणजे एक प्रकारे कोंबड्यांच्या खाद्यान्नात भेसळ करुन नफा कमावण्यासारखे होते. त्याने सुरुवातिला १०% भेसळ करुन उत्पन्न वाढविले तर बँकांनी विविध प्रकारचे चार्जेसची आकारणीला सुरुवात करून ! कोंबड्या बिचाऱ्या चूपचाप अन्याय सहन करायच्या तद्वत् ग्राहकही ! भेसळ प्रमाणाबाहेर गेली तसे कोंबड्या मान टाकू लागल्या तर इकडे ग्राहक पासबुकात दिसणाऱ्या चार्जेसमुळे हवालदिल होऊन खाती बंद करु लागले.  

नफा कमवायचा तर कर्जाला मागणी वाढली पाहिजे म्हणून मग व्याजदरात कपात करण्यावाचून पर्याय नव्हता. पण थकित, बुडित कर्जाच्या वाढत्या प्रमाणामुळे उत्पन्न, नफा कमी होत होता. परिणामी, खर्चात कपात करायची म्हणून ठेवींचे व्याजदरात कपात होऊ लागली. एकिकडे भरमसाठ चार्जेस तर दुसऱ्या बाजूला व्याजाच्या मिळकतीत घट अशा कात्रीत सापडलेला बिचारा ग्राहक विचार करु लागला कि हे सगळे भोग कर्जबुडवेगिरी करणाऱ्या काही मंडळींमुळे नशीबी आले. त्यांची अवस्था त्या कोंबड्यांसारखीच - खाद्यान्नातली भेसळ निमुटपणे सहन करायची पण अंडी मात्र तेवढीच द्यायची.  

काय होणार याचा शेवट ? लहानपणी ऐकलेल्या गोष्टीत मालकाला हाव सुटल्यामुळे तो कोंबडी कापतो. पण या नव्या गोष्टीत आज काही उधारी बुडविणाऱ्या मंडळींमुळे खाद्यान्नातली अतिभेसळ, (म्हणजेच एका अर्थाने घटते व्याजदर व अव्वाच्या सव्वा चार्जेस तसेच) बुडित येणी यामुळे संपूर्ण कुक्कुटपालन व्यवसाय, त्याचे मालक, ठेवीदार, मित्रमंडळी व असंख्य कोंबड्या हे सगळे काही कायमचा इतिहास बनून रहाणार अशी भीती निर्माण झाली आहे. कोंबड्यांच्या या नविन गोष्टीसारखी बँकिंगला लागलेली ही एनपीएची कीड, व्हायरस वेळीच आटोक्यात आला नाही तर ? काही बँकांचे एनपीए हे धोकादायक पातळीच्या पुढे कधीच गेले आहेत.   

या बँकांनी "हे राम" म्हणायच्या आधी कठोर पाऊल उचलले गेले पाहिजे. अर्थात कोंबड्यांच्या जर्जर झालेल्या २-४ खुराड्यांना एकत्र करुन हा व्यवसाय वाचविणे ही वरवरची मलमपट्टी ठरेल. तद्वत् बँकांचे मर्जिंग म्हणजे आजचे मरण उद्यावर ढकलण्यासारखे आहे. स्टेट बँक व सहयोगी बँकांच्या विलीनिकरणातून बँक तर मोठी झाली पण निर्माण झालेले प्रश्न त्याहीपेक्षा जास्त मोठे आहेत. एनपीएची वसूलीसाठी कायद्यात बदल व जाणीवपूर्वक कर्जबुडव्यांना कडक शासन ही काळाची गरज आहे, बँकांच्या मर्जिंगने काय साधणार ? नव्या कथेतून शासनाला बोध व्हावा ही माफक अपेक्षा !  

बिंदुमाधव भुरे, पुणे.  

Shared with https://goo.gl/9IgP7

मी कोण ?

एकट असतांनाच्या स्थितीत मनात नेहमी निर्माण होणारा एक प्रश्न !

"मी कोण आहे ?"

लोकोपयोगी समाजसेवक कि समाजसेवेच्या बुरख्याआड दडलेला एक भ्रष्टाचारी ?

यंत्र चालविणारा एक कामगार कि माणुसकी विसरुन यंत्रवत झालेल्या या समाजाचा एक घटक ?

रात्री पोटाच खळग भरण्यासाठी दिवसभर राबणारा मजूर कि मजूरांची पिळवणूक करणारा एक निर्दयी मालक ?

प्रत्येकाला खायला मिळाव म्हणुन शेत फुलविणारा शेतकरी कि त्याच मालाला कवडीमोल भाव देणारा बाजारातील दलाल ?

संकटे येऊ नयेत म्हणुन किंवा संकटाशी लढण्याच आत्मबल मिळाव म्हणुन देवाची करुणा भाकणारा भाविक कि पुजाऱ्याच वस्त्र धारण करुन त्यांच्या देवभोळेपणाचा आणि श्रद्धेचा गैरफायदा घेणारा एक धार्मिक दलाल ?

नविन पिढी घडविणारा एक व्रतस्थ शिक्षक कि शिक्षणाचा बाजार मांडलेला एक कमिशन एजंट ?

प्राणाहून प्रिय अशा मातृभूमिचे संरक्षणासाठी जीवावर उदार होऊन लढणारा सैनिक कि अभिव्यक्ति स्वातंत्र्याच्या नावाखाली आजादीच्या घोषणा देणारा एक देशद्रोही ?

मानवतेच्या कल्याणासाठी या ब्रम्हांडाच रहस्य उलगडण्यात मग्न असलेला एक शास्त्रज्ञ कि याच शोधांचा विनाशकारी उपयोग करणारा एक माथेफिरु, विकृत आतंकवादी ?

आपसी प्रेम व सद्भावना यांची शिकवण देणारा संत-महंत कि जाती-धर्माच्या भिंती मजबूत करण्यासाठी विखारी संदेश देणारा धर्मगुरु ?

समाजाची बौद्धिक भूक भागविण्यासाठी विपुल ग्रंथसंपदा निर्माण करणारा साहित्यिक कि त्या साहित्यावर मनापासून प्रेम करणारा एक वाचक ?

विक्रेता कि ग्राहक, संयोजक कि खेळाडू , शिक्षक कि विद्यार्थी ? वगैरे वगैरे .....

मी नेमका कोण आहे ? विविध स्तर असणाऱ्या या सामाजिक रचनेत माझ नेमक स्थान काय आहे ? चारचौघांसारखे विवंचनेत जीवन जगणारा मी जेव्हा या प्रश्नाच उत्तर शोधण्यासाठी अवती भवती नजर टाकतो तेव्हा मला माझ अस्तित्व अशा अनेक स्तरात असल्याच दिसून येत.

काही वेळा असही वाटत कि मी एक रंगकर्मी आहे, कलाकार आहे. लेखकाची संहिता आणि दिग्दर्शकाचे निर्देश यानुसार मी त्याने "दिलेल्या भूमिकेत" रंग भरण्याच काम करतो आहे. लोकांना माझे काम आवडल तर मग प्रयोग सुरुच रहातात. पण कारण काहीही असेल, केव्हा तरी कायमचा पडदा पडून प्रयोग, खेळ कायमचा बंद होणार हे नशिबी असतेच.

तस बघितल तर जन्माला आल्यानंतर विद्यार्थी, मुलगा/मुलगी, पती/पत्नी, आई/बाबा, मालक/नोकर, कर्मचारी, व्यावसायिक, विक्रेता वगैरे अशा वेगवेगळ्या भूमिकाच तर आपण वठवत असतो. रोजच रंगीत तालीम अन् रोजच प्रयोग. रोज नव्याने उद्भवणारी आव्हाने व प्रसंग लक्षात घेऊन अभिनयात नविन रंग भरत रहायच, ऐन वेळच्या जागा सुचतील त्या घेत अभिनय खुलवत रहायच आणि एक दिवस एक्झिट घ्यायची कि पडदा आपोआप पडतो.

कल्पनेतला हा रंगकर्मी रंगवतांना एक क्षणभर "आनंद" मधील शेवटच दृष्य डोळ्यापुढे उभ रहात ! राजेश खन्ना सांगतोय बाबू मोशायला "हम सब तो रंगमंचकी कठपुतलियां है !" खरच आहे ते ! तो नाचवेल तस नाचायच अन् त्याने दोरी ओढून घेतली कि खेळ खलास !

त्याच्या इच्छेनुसार मी या ग्रहावर भ्रमण करण्यासाठी पाठविलेला एक प्रवासी तर नाही ना ? हल्ली पानभर जाहिरात नाही का वाचत आपण "चलो, बॅग भरो, निकल पडो"! या जाहिरातीतली प्रवास कंपनी तुम्हाला फिरवून आणते. ही टूर कधी ७ तर कधी १४ तर कधी २१ दिवसांची असते. टूर संपली कि आपण "घरी परत !"

तस माझ्या कल्पनेत या पृथ्वीतलावर मी पर्यटनासाठी आलेला (कि पाठविलेला) एक प्रवासीच आहे. ही टूर ४० वर्षांची आहे कि ६० कि ८० ? हे कोणालाच माहिती नसत इतकाच काय तो फरक. इथला कार्यभाग आटोपला कि "घरी परत !" परतीच तिकिट मात्र नक्की असत.

प्रत्येकाने "मी कोण" याचे उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न मात्र नक्की करावा. आपण सगळेच रंगकर्मी असल्यामुळे आपला रोल कसा चांगला होईल व तो सगळ्यांना कसा आवडेल याकडे लक्ष द्यावे. पडदा पडल्यावर लोकांनी नाव ठेवू नये याची काळजी सदैव घ्यावी. तसेच मी येथे एक प्रवासी, टूरिस्ट आहे असे मानून हा प्रवास आपल्याबरोबरच इतर सहप्रवाशांनाही आनंद देणारा राहील याचा आपल्या परीने प्रयत्न करत रहावा !

अगदी "मी कोण" या प्रश्नाच उत्तर (सुरवातीला उल्लेखिलेल्यापैकी) काहीही असल तरी !

बिंदुमाधव भुरे, पुणे.